Prawa pracownika

Prezentujemy dalszy ciąg rozdziału książki Naomi Klein poświęconego najnowszej historii Izraela.

Izrael i niezmienna groźba apartheidu

Do 2003 roku sytuacja izraelskiej gospodarki zadziwiająco się poprawiła. W roku 2004 wyglądało na to, że w kraju zdarzył się cud: po katastrofie i załamaniu Izrael wykazywał się lepszymi wynikami niż niemal wszystkie zachodnie gospodarki. Do wzrostu w dużej mierze przyczyniła się trafna ocena własnej sytuacji: Izrael słusznie postrzegał siebie jako coś w rodzaju supermarketu oferującego technologie obronne. Moment był idealny. Władze wielu państw na gwałt zaczęły potrzebować narzędzi do tropienia terrorystów, a także wszelkich informacji na temat świata arabskiego. Pod rządami Likudu Izrael zaczął reklamować się jako wzorzec państwa o zaostrzonej polityce bezpieczeństwa, powołując się przy tym na dziesięciolecia doświadczeń w walce z arabskim i muzułmańskim zagrożeniem. Przekaz dla Ameryki Północnej i Europy był jasny: wojnę z terroryzmem, którą rozpoczynacie, my prowadzimy od chwili narodzin. Pozwólcie naszym przedsiębiorstwom specjalizującym się w nowoczesnych technologiach i agencjom wywiadowczym po kazać wam, jak to się robi.

W dniu 16 stycznia odbyło się 2 godzinne spotkanie Komitetu Protestacyjnego oraz wspierających ich związków zawodowych OZZ "Inicjatywa Pracownicza" i WZZ "Sierpien'80" z Panią wojewodą Jolanta Chelminska. Efektem dwugodzinnego spotkania są ustalenia, które rodzą uzasadnione nadzieje na skuteczne wyegzekwowanie swoich praw przez załogę Hanpolu.

Na wstępie Pani wojewoda poinformowała członków komitetu protestacyjnego o złożeniu przez prokuraturę wniosku o ustanowieniu kuratora (do Sądu Rejonowego - Wydział Rodzinny) - jest to niezbędny warunek, by pracownicy mogli się starać o zalegle świadczenia, odprawy i świadectwa pracy. Wniosek pracowników o przydzielenie kuratora złożony został w Sądzie Rejonowym - Wydział Gospodarczy, zostanie połączony z wnioskiem złożonym przez prokuraturę. Przez jednego z pracowników-wierzycieli złożony został również wniosek o upadłość firmy.

Nawet w dużych miastach zaczyna brakować pracy - informuje "Dziennik". Urzędy pracy w Łodzi, Krakowie i Gdańsku przeżywają oblężenie.

Według urzędów pracy, wśród nowo zarejestrowanych bezrobotnych przeważają osoby, które pracowały na podstawie umów na czas określony. Wielu pracodawców ich nie odnowiło w sytuacji, gdy perspektywy gospodarki są niepewne. Może to oznaczać, że w trudnej sytuacji jest prawie 3 i pół miliona pracowników, którzy mogą być zwalniani w pierwszej kolejności, bo tylu ma umowy na czas określony.

Jak podaje "Rzeczpospolita" pracownicy ministerstwa pracy i polityki socjalnej z zarządzenia minister Fedak z 11 grudnia 2008 r. dowiedzieli się, że związki zawodowe planują „sparaliżować lub utrudnić funkcjonowanie najbardziej newralgicznych sektorów infrastruktury państwa, w tym (...) administracji państwowej”. Dlatego Minister pracy zakazała prowadzenia spotkań związkowych na terenie Ministerstwa.

Do czasu odwołania akcji protestacyjnych zorganizowanie jakiejkolwiek wizyty w siedzibie głównej i w innych obiektach ministerstwa będzie wymagało zgody dyrektora generalnego resortu. Minister także poleciła urzędnikom wychodzącym z pokoju, zamykać go na klucz.

Jacek Smagowicz z „S” skomentował: – Zamiast dialogu mamy odgradzanie się od obywateli. Dziś ktoś wchodzący do ministerstwa z ulicy jest traktowany jak intruz. Mogę tylko współczuć władzy, która boi się ludzi.

10 stycznia 22 pracowników sprzędzalni Ghazl El-Mahalla zaczęło okupację biura związku działającego w zakładzie. Protest spowodowany był decyzją dyrekcji o przeniesieniu pięciu pracowników (na gorsze stanowiska) po protestach w przędzalni w październiku. Przeniesienie pracowników miało być karą za protest. Związek, który jest częścią systemu związków kontrolowanych przez rząd, zgodził się na tą karę.

Kierownictwo zakładu zagroziło pracownikom, że zostaną zwolnieni, jeśli wezmą udział w okupacji. Okupacja nadal trwa.

Aktywiści w zakładzie chcą założyć nowy, niezależny od rządu i kierownictwa, związek.

Dziś w Warszawie odbyła się pikieta pod siedzibą korporacji Nestle. Protest był spowodowany nielegalnym zwolnieniem związkowca Jacka Kutuli z firmy Alima Gerber w Rzeszowie. O sprawie Jacka Kotuli można przeczytać w wywiadzie przeprowadzonym przez ZSP.

Pikieta odbyła się akurat dziś pod warszawską siedzibą firmy, ponieważ w poniedziałek będzie miała miejsce kolejna rozprawa pana Jacka w rzeszowskim sądzie. Pikietujący wyrazili swoją solidarność ze związkowcem oraz protestowali przeciwko łamaniu praw pracowniczych w firmie. Rozdano ulotki pracownikom wychodzącym z pracy.

W pikiecie brali udział przedstawiciele Związku Syndykalistów Polski, Lewicowej Alternatywy oraz Inicjatywy Pracowniczej.

Prokuratura wznowiła śledztwo w sprawie śmierci młodego robotnika, Krzysztofa Prusiewicza, w firmie Vobro. Wielokrotnie opisywaliśmy ten przypadek na naszych stronach internetowych i Biuletynie IP. O fakcie tym została poinformowana rodzina Prusiewicza i Inicjatywa Pracownicza. Związek złożył wcześniej skargę do Ministerstwa Sprawiedliwości.

Prokuratura uzasadniła wznowienie postępowania faktem pojawienia się nowych okoliczności w sprawie, powołując się na wyniki powtórnej kontroli PIP przeprowadzonej przez Inspektorat ze Szczecina (o sprawie tej pisaliśmy wcześniej). Zarzuca się zarządowi Vobro m.in. „nie wykonanie wniosków zawartych w wystąpieniach pokontrolnych [Inspekcji Pracy] z poprzednich kontroli, dotyczących m.in. zapewnienia pracownikom przeciętnie 5 dniowego tygodnia pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, zapewnienia pracownikom w każdym tygodniu 35 godzinnego nieprzerwanego wypoczynku, udzielenia pracownikowi – co najmniej raz na 4 tygodnie – niedzieli wolnej od pracy, przestrzegania dopuszczalnego rocznego limitu zatrudnienia w godzinach nadliczbowych pracowników zatrudnionych na stanowiskach, na których przekroczone są dopuszczalne normy instrukcji bezpieczeństwa obsługi...” Wynika z tego jasno, że pracodawca nie przestrzegał reżimu czasu pracy, co stało się jedną z przyczyn śmierci Prusiewicza (był przemęczony).

Z informacji jakie otrzymaliśmy, prokuratura, oprócz śledztwa w sprawie śmierci Prusiewicza, rozpocznie dwa nowe dochodzenia: w sprawie wykorzystywania pracowników, szczególnie osób niepełnosprawnych, polegające m.in. na zatrudnianiu, wbrew ich woli, na nocnych zmianach i w niedziele. Będzie się toczyć także śledztwo w związku ze składaniem fałszywych zeznań – ten zarzut dotyczy byłego behapowca w Vobro, który nie posiadał odpowiednich kwalifikacji do przeprowadzenia kontroli w zakładzie i sporządzania protokołu powypadkowego.

47 pracowników z firmy 2M z Wrześni od kilku miesięcy nie dostaje pensji. Z zawiadomienia złożonego przez Państwową Inspekcję Pracy wynika również, że nie są regulowane ich składki ubezpieczeniowe. Prokuratura wszczęła postępowanie w tej sprawie.

Obecnie pracownicy nie tylko nie dostają pensji, ale także nie mogą znaleźć nowego, legalnego zatrudnienia, ani udać się na bezrobocie. Zgodnie z prawem nadal wiąże ich stosunek pracy z 2M. Firma w żaden sposób nie poinformowała ich o zamiarze rozwiązania umów. Obecnie mogą więc tylko przyjmować umowy-zlecenia lub pracować na czarno.

Siedmiu pracowników z Tadżykistanu zginęło wczoraj w pożarze na terenie Moskwy. Ok. 100 osób mieszkało nielegalnie w garażu podziemnym na placu budowy firmy MegaStroiPolis. W garażu były grzejniki oraz butle gazowe.

Wiele firm budowlanych łamie prawo pracy, ignorując zasady bezpieczeństwa oraz dając pracownikom nieadekwatne miejsca noclegowe. Często pracownicy-imigranci muszą mieszkać w kontenerach czy w garażach.

Skorumpowani urzędnicy z Komitetu Nadzoru Budowlanego zrobili inspekcję na placu budowy 26 grudnia i nie znaleźli żadnych naruszeń zasad bezpieczeństwa.

Kryzys ekonomiczny bardzo mocno dotyka również branżę informatyczną - informuje serwis idg.pl. Objawia się to nie tylko w licznych zwolnieniach pracowników, jakie ostatnio zostały zapowiedziane przez największych gigantów na rynku. Również zarobki specjalistów z tej gałęzi przemysłu spadają. Bardzo dobrze widać to na przykładzie jednej ze stolic światowego biznesu - Londynu.

Jak podaje firma CV Screen w czasie ostatnich 12 miesięcy zarobki specjalistów z branży IT (zatrudnionych w Londynie) spadły o około 2,3 procenta. Może być to spowodowane zarówno obecnym kryzysem ekonomicznym, jak również większą ilością chętnych (odnotowano wzrost kandydatów aż o 24 procent).

Alitalia od dziś jest prywatną firmą, z 25% udziałem koncernu Air France-KLM. Pozostałe udziały należą do konsorcjum włoskich firm. Air-France-KLM zapłaciło za udziały 323 milionów euro. Nowa Alitalia pozbyła się 25 samolotów i 11 tys. pracowników. Według przewidywań rady nadzorczej nowej firmy, w ciągu 3 lat zarobi ona dzięki wyrzuceniu pracowników na bruk 720 milionów euro.

W ciągu ostatnich 10 lat, w firmę wpompowano ponad 5 miliardów euro publicznych pieniędzy. Jeszcze w zeszłym roku, linia lotnicza otrzymała „awaryjną” pożyczkę w wysokości 300 milionów Euro.

Nie wiadomo jeszcze, jaka będzie skala protestów związkowców. Dziś odbyły się akcje ostrzegawcze, a na 19 stycznia planowany jest czterogodzinny strajk.

Zaostrza się protest pracowników łódzkiej firmy Hanpol Electronics, której koreański właściciel, Myung Bok Lee, zniknął jeszcze przed Nowym Rokiem wraz z pieniędzmi firmy. W sobotę upłynął termin wypłaty za grudzień zeszłego roku, w związku z nieobecnością właściciela i jednocześnie prezesa spółki pracownicy nie mogą złożyć wypowiedzeń, ani otrzymać świadectw pracy, nie mogą więc zarejestrować się jako osoby bezrobotne, ani szukać nowego zajęcia.

Firma Hanpol Electronics z Łodzi produkowała części dla koncernu Daewoo. Gdy pracownicy firmy wrócili do pracy po Nowym Roku, zastali pusty zakład. Wraz z wyposażeniem ulotnił się prezes firmy Myung Bok Lee.

Nie będzie wypłaty za grudzień. Formalnie nikt pracowników nie zwolnił i nie mają szans na otrzymanie świadectw pracy. Inspektor PIP poradził załodze:

- Jedyne co mogą zrobić pracownicy spółki, to każdego dnia przychodzić do pracy i podpisywać listę. Dopiero po miesiącu mogą sami rozwiązać umowy z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę - mówi Kamil Kałużny z PIP.

Polski oddział Coca-Coli na Annopolu w Warszawie do końca stycznia zwolni 150 pracowników, w tym 90 z działu sprzedaży. Firma nie wyklucza też dalszych cięć zatrudnienia. Coca Cola nie przynosi strat, klimat nadciągającego kryzysu został wykorzystany do nakłonienia pracowników do „zaciśnięcia pasa”. W przyszłym roku nie planuje żadnych podwyżek, zniesie też dopłaty do obiadów. W polskim oddziale Coca-Coli pracuje około 3300 pracowników.

Zarząd NSZZ Solidarność Coca-Cola HBC nie zgadza się na zwolnienia. Związkowcy oburzają się na zapowiedzi zwolnienia około 150 pracowników i proponują alternatywne formy cięcia kosztów. "W firmie wydawana jest gazeta i funkcjonuje telewizja. Jesteśmy przekonani, że to nie poprawia wyników finansowych" - napisali działacze.

W piątek w południe w Vevey w Szwajcarii, pod główną siedzibą korporacji Nestle, odbyła się pikieta w obronie nielegalnie zwolnionego związkowca z Alimy-Gerber w Rzeszowie, Jacka Kotuły. Pan Jacek został zwolniony pod pretekstem „działania na szkodę firmy”, choć w rzeczywistości przez wiele lat działał w obronie praw pracowników zatrudnionych w zakładzie.

W pikiecie zorganizowanej przez anarchosyndykalistyczną organizację FAU-Bern, na prośbę Związku Syndykalistów Polski, uczestniczyło około 30 osób. Rozdano ulotki w języku francuskim i niemieckim przechodzącym managerom i przejeżdżającym kierowcom. Wielu kierowców włączyło klaksony w geście poparcia.

Po zakończonej akcji, członkowie FAU-Bern wydali oświadczenie prasowe i wysłali je do wszystkich agencji prasowych i gazet, zarówno francusko-, jak i niemiecko-języcznych. Akcja spotkała się z dość dużym oddźwiękiem w mediach.