Dodaj nową odpowiedź

"zarówno marksizm jak i tym bardziej stalinizm pozostawał zawsze pod ostrą krytyką anarchizmu.
Oczywiście pewne ogólno-socjologiczne spostrzeżenia Marksa są zbierzne z anarchizmem, ale prowadzą do zgoła innych wniosków."

No cóż, nie nazwałbym, że tylko "pewne ogólno-socjologiczne spostrzeżenia" są zbieżne z marksizmem, jest ich bardzo dużo. Po pierwsze całkiem spory segment tych obu nurtów wyrasta z tego samego pnia myśli lewicowo-socjalistycznej. Po drugie orginalna marksowska teoria analizy kapitalizmu, jest praktycznie w całości obecna w anarchizmie. Po trzecie w tych punktach w których wystepują rozbieżności, na poziomie teoretycznym są one niewielkie. Rozbieżności nabrały znaczenia dopiero na poziomie praktycznym. Stąd sformuowane "nad grobem Bakunina" powiedzenie, że cel jest ten sam tylko drogi inne. "Ostra krytyka" nie dotyczyła więc marksizmu jako całości, tylko pewnych jego wątków oraz tych organizacji i myślicieli, którzy go interpretowali. Interpretacji marksizmu jest wiele i częśc z nich dochodzi do podobnych wniosków co anarchiści.