Oświadczenie prasowe w sprawie legalności marszu przeciw przemocy policji z 24 maja

Jak podają media, policja zamierza ukarać uczestników spontanicznej demonstracji, która odbyła się 24 maja, dzień po brutalnym zabójstwie nieuzbrojonego mężczyzny przez funkcjonariusza policji na warszawskim Stadionie. Policja twierdzi, że demonstracja przeciwników przemocy policyjnej była nielegalna, gdyż nie została zarejestrowana.

Sprawa miała trafić do referatu zajmującego się wykroczeniami i jest analizowana. Decyzje nie zapadły - mówi mł. asp. Joanna Węgrzyniak z południowopraskiej komendy. Policja rozważa ukaranie uczestników za spowodowanie zagrożenia ruchu drogowego (stali na jezdni). Grozi za to kara grzywny.

Jednak według wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt P 15/08, organizatorzy zgromadzenia spontanicznego nie mogą podlegać karze. Zgromadzenia są legalne, jeśli nie było czasu na powiadomienie gminy. Przepis kodeksu wykroczeń o sankcjach jest zgodny z konstytucją. Prawo odbywania zgromadzeń zasługuje na poszanowanie i konstytucyjną ochronę - podkreśliła w uzasadnieniu wyroku sędzia sprawozdawca Ewa Łętowska.

Zgromadzenia spontaniczne, odbywające się bez uprzedniej zgody organu gminy, o ile uzyskanie takiej zgody w konkretnych okolicznościach nie było możliwe na czas, nie mogą być automatycznie uznane za nielegalne.

- Zgromadzenie jest nie tylko demonstracją poglądów osób biorących w nim udział, ale jest także ważnym głosem w dyskursie publicznym i z tej przyczyny prawo odbywania zgromadzeń zasługuje na poszanowanie i konstytucyjną ochronę - podkreśliła w ustnym uzasadnieniu wyroku sędzia sprawozdawca Ewa Łętowska.

Zdaniem TK zgromadzenia spontaniczne, organizowane na otwartej przestrzeni dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób, wymagają uprzedniego zawiadomienia organu gminy ze względu na bezpieczeństwo organizatorów, uczestników i osób, które znajdą się w miejscu demonstracji. Trybunał uznał, że brak zawiadomienia lub złożenie go bez zachowania przewidzianych terminów nie może prowadzić automatycznie, w oparciu o art. 8 prawa zgromadzeń, do zakazu zgromadzenia i uznania go za nielegalne.

- Niezgłoszenie zgromadzenia do organów administracji samorządowej jest wyłącznie naruszeniem przepisów porządkowych. Nie powinno powodować uznania, że samo odbycie się takiego zgromadzenia uzasadniało zakaz jego odbycia czy traktowanie zgromadzenia jako nielegalnego - tłumaczyła Ewa Łętowska sędzia sprawozdawca.

- Trybunał wychodzi z założenia, że każde pokojowe zgromadzenie podlega ochronie w demokratycznym państwie prawa. I nie ma powodów do automatycznego ścigania organizatorów zgromadzeń spontanicznych.

W tym przypadku – uczestnicy demonstracji zareagowali spontanicznie na wieść o zabójstwie, którego nie dało się w żaden sposób przewidzieć. Sytuacja wymagała natychmiastowego protestu ze względu na fakt, iż do mediów przedostawały się nieprawdziwe informacje dotyczące morderstwa, przekazywane przez policję.